Vật liệu Zirconia tự chọn

Dịch vụ cho phép bác sĩ chỉ định một loại phôi zirconia ngoài danh mục labo đang có. Khai Nguyên xác nhận khả năng gia công, thời gian chờ phôi và chi phí với bác sĩ trước khi nhận ca.

Dịch vụ này là gì

“Zirconia tự chọn” dành cho ca bác sĩ muốn dùng một loại phôi zirconia ngoài danh mục labo đang có: một hãng khác, một dòng phôi khác, hoặc một mức độ trong và bảng màu mà các phôi sẵn có không đáp ứng. Bác sĩ chỉ định phôi, Khai Nguyên thiết kế, phay, thiêu kết và hoàn thiện như với phôi của labo.

Phôi zirconia labo đang có

Trước khi yêu cầu phôi ngoài, bác sĩ có thể xem các dòng labo dùng thường xuyên:

• IPS e.max ZirCAD Prime (Ivoclar)
• 3M Lava Plus và Lava Esthetic
• Cercon ht (Dentsply Sirona)
• DD Bio (Dental Direkt)
• Ceramill Zolid, Aidite 3D Pro
• Luxen (Dentalmax)
• Sagemax NexxZr
• Everest và Razor (U&C International)
• Kerox Zircostar
• Copran (Whitepeaks)

So sánh độ bền, độ trong và chỉ định giữa các nhóm zirconia có trong bảng so sánh vật liệu răng sứ và bài zirconia 3Y-TZP và 5Y-PSZ khác nhau ở đâu.

Khi nào nên chọn phôi ngoài danh mục

• Phòng khám đã quen một dòng phôi và muốn giữ đồng nhất màu, độ trong với các phục hình trước đó của bệnh nhân.
• Ca cần một mức độ trong, bảng màu hoặc cấu trúc lớp mà phôi sẵn có không có.
• Bệnh nhân hoặc bác sĩ yêu cầu một thương hiệu cụ thể.

Bác sĩ cần gửi gì

• Tên hãng, tên dòng phôi và phiên bản (ví dụ loại độ trong), màu, và kích thước phôi nếu biết.
• Hướng dẫn sử dụng (IFU) của hãng nếu có, để labo đối chiếu chỉ định, độ dày tối thiểu và chương trình thiêu kết.
• Dữ liệu ca như thông thường: scan hoặc dấu, khớp cắn, màu răng, ảnh.

Quy trình

1. Labo kiểm tra phôi có dùng được trên hệ thống phay và lò thiêu kết hiện có, và chỉ định của ca có nằm trong chỉ định của hãng.
2. Labo báo lại bác sĩ thời gian chờ phôi và chi phí trước khi nhận ca.
3. Sau khi bác sĩ đồng ý, ca được thiết kế và gia công theo hướng dẫn của hãng phôi.

Để hỏi về một dòng phôi cụ thể, xin liên hệ Khai Nguyên.

Bài viết dành cho bác sĩ và kỹ thuật viên tham khảo. Khai Nguyên Dental Lab chỉ chế tác phục hình theo chỉ định chuyên môn và không bán trực tiếp cho bệnh nhân.

Vì sao “zirconia cứng” hay “zirconia trong” chưa đủ trên phiếu

Một khảo sát của phòng thí nghiệm Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (Liao và cs., 2023) đặt làm mẫu zirconia ở 9 labo, theo phiếu ghi chỉ định lâm sàng “răng sau” (độ bền cao) và “răng trước” (độ trong cao). Kết quả cho 32 mẫu từ 17 loại phôi:

• Mẫu “răng sau” có độ bền uốn từ 195 đến 783 MPa (trung bình 490 MPa), chồng lấn nhiều với mẫu “răng trước”, 320 đến 768 MPa (trung bình 581 MPa).
• Khi xếp lại theo hàm lượng yttria, nhóm 3 mol% đạt trung bình 584 MPa và nhóm 5 mol% đạt 373 MPa.
• Các tác giả kết luận sự phân tán một phần do dùng lẫn phôi 3Y và 5Y, và độ bền còn phụ thuộc nhiều vào khâu gia công, hoàn thiện tại labo.

Vì vậy, khi chỉ định phôi ngoài danh mục, ngoài tên hãng và dòng phôi, xin ghi thêm nhóm yttria (3Y, 4Y, 5Y) hoặc lớp ISO 6872 mà hãng công bố cho dòng đó.

Lớp ISO 6872 và chỉ định

Zirconia nha khoa thuộc gốm loại II theo ISO 6872. Tiêu chuẩn chia lớp theo độ bền uốn trung bình tối thiểu, và mỗi lớp gắn với một nhóm chỉ định. Với phục hình nguyên khối, bản ISO 6872:2015 (được tóm tắt trong Liao và cs., 2023 và Pandey và cs., 2024) quy định:

Hãng phôi ghi lớp trong hướng dẫn sử dụng (IFU). Ví dụ, IFU của Dental Direkt xếp DD cubeX² vào lớp 4 và DD Bio Z, DD Bio ZX², DD cube ONE vào lớp 5. Với cầu dài, lớp của phôi là thông tin nên kiểm tra đầu tiên.

3Y, 4Y, 5Y và phôi nhiều lớp

Yttria nhiều hơn cho nhiều pha lập phương hơn: phôi thường trong hơn nhưng kém bền hơn (xem số liệu 3 mol% và 5 mol% ở trên). Một nghiên cứu về ba dòng zirconia nhiều lớp của cùng một hãng (Kolakarnprasert và cs., 2019) đo được:

• Dòng 5Y-PSZ: khoảng 75% pha lập phương (theo khối lượng), cỡ hạt trung bình 4,05 µm.
• Dòng 4Y-PSZ: khoảng 65% pha lập phương, cỡ hạt 2,81 µm; độ trong tương đương dòng 5Y.
• Dòng 3Y: dưới 50% pha lập phương, cỡ hạt 0,63 µm; kém trong hơn hai dòng trên và là dòng duy nhất xuất hiện pha đơn tà sau thử lão hoá trong nước.

Điểm cần chú ý: ở các phôi này, các lớp chỉ khác nhau về chất màu, không khác về thành phần. Ngược lại, có phôi nhiều lớp thay đổi cả thành phần theo chiều dày, như IPS e.max ZirCAD Prime với vùng cạnh cắn 5Y-TZP và vùng ngà 3Y-TZP.

Khi ghi “nhiều lớp” trên phiếu, xin nêu rõ dòng phôi để labo biết lớp nào chịu lực. Khác biệt 3Y và 5Y được giải thích thêm trong bài zirconia 3Y-TZP và 5Y-PSZ khác nhau ở đâu.

Vì sao phải thiêu kết đúng theo hãng phôi

• Tính chất chỉ đạt sau chu trình thiêu kết của hãng. IFU của Dental Direkt ghi rõ phôi đạt yêu cầu vật liệu “sau khi thiêu kết cuối theo quy định”, với chu trình riêng (ví dụ giữ 120 phút ở 1450 °C).
• Hệ số phóng đại riêng cho từng phôi. Cùng IFU đó cho biết hệ số phóng đại được in trên cạnh đĩa phôi để nhập vào phần mềm, nhằm bù co ngót khi thiêu kết. Vì thế cần chính đĩa phôi, không chỉ tên dòng.
• Thiêu kết nhanh không phải lúc nào cũng trung tính. Phân tích gộp của Liu và cs. (2023) không thấy thiêu kết nhanh làm thay đổi có ý nghĩa độ bền uốn hay độ dai gãy, nhưng thông số độ trong theo CIELab của mẫu thiêu kết theo chu trình thông thường cao hơn mẫu thiêu kết nhanh. Tổng quan của Al-Haj Husain và cs. (2022) ghi nhận độ trong thường giảm khi thiêu kết nhanh phôi 3Y-TZP.

Vì vậy IFU của phôi giúp labo kiểm tra trước khi nhận ca. Trước khi chọn phôi ngoài, bác sĩ có thể so với các dòng labo đang dùng: 3M Lava, Cercon ht, DD Bio và ZirCAD Prime. Nếu vẫn cần phôi ngoài danh mục, labo xác nhận thời gian chờ phôi và chi phí với bác sĩ trước khi nhận ca.

Nguồn: Liao và cs., JADA Foundational Science 2023; Pandey và cs., Materials 2024; Kolakarnprasert và cs., Dent Mater 2019; Liu và cs., Jpn Dent Sci Rev 2023; Al-Haj Husain và cs., J Clin Med 2022; Dental Direkt, Instructions for Use DD medical zirconia (Rev.03, 2024).