Bài viết dành cho bác sĩ và kỹ thuật viên, tổng hợp từ các chia sẻ kỹ thuật của đội ngũ Khai Nguyên Dental Lab trên Facebook và Instagram (08/2026, 10/2025). Ảnh ca do labo chụp, không có thông tin định danh bệnh nhân.
Bệnh nhân tẩy trắng ngày càng nhiều, nên các mã màu tẩy trắng như 0M2, 1M1, 1M2 hay BL1 đến BL4 xuất hiện trong phiếu chỉ định thường xuyên hơn A1, A2. Khó khăn là các tông này rất gần nhau về độ sáng và chỉ khác nhau ở sắc độ tinh tế; một phục hình “trắng nhưng chết” hay “trắng nhưng lệch tông” thường bắt nguồn từ việc bác sĩ và labo hiểu mã màu theo hai cách. Bài này giải thích các hệ màu tẩy trắng, cách kỹ thuật viên tạo tông bằng stain, và cách gửi thông tin màu để labo làm đúng ngay lần đầu.
Hai hệ mã màu tẩy trắng đang dùng song song
| Hệ | Mã | Cách đọc |
|---|---|---|
| Vita 3D-Master nhóm 0 và 1 | 0M1, 0M2, 0M3, 1M1, 1M2 | Chữ số đầu là độ sáng (0 sáng nhất), M là sắc độ trung tính, số cuối là độ bão hoà (1 ít màu, 2 nhiều màu hơn). 1M1 sáng và gần trung tính; 1M2 cùng độ sáng nhưng ấm hơn; 0M2 sáng hơn 1M1 một bậc. |
| Vita Bleachedguide 3D-Master | 0M1 đến 5M2 xếp theo độ sáng | Bảng mở rộng của hệ trên, xếp thứ tự để so trước và sau tẩy trắng. |
| Bảng “BL” của một số hãng sứ | BL1, BL2, BL3, BL4 | BL1 sáng nhất. BL2 gần 0M2 đến 1M1; BL3 gần 1M2; BL4 gần 2M1. Đây là quy đổi gần đúng, không phải tương đương tuyệt đối. |
Vì các bảng không tương đương tuyệt đối, phiếu chỉ định nên ghi mã theo đúng bảng đã so trong miệng và kèm ảnh có bảng màu, thay vì quy đổi tay.
Kỹ thuật stain: một chút tỉ lệ đổi cả tông
Ở độ sáng cao, phôi hoặc thỏi sứ thường được chọn ở tông trung tính nhất, rồi kỹ thuật viên “kéo” về đúng sắc độ bằng stain trước khi nướng bóng. Kinh nghiệm của đội ngũ Khai Nguyên: chỉ cần thay đổi một chút tỉ lệ giữa các dải màu cơ bản là đã có thể chuyển từ 0M2 sang 1M1 hay 1M2. Vài nguyên tắc chung:
- Đi từ ít đến nhiều. Stain ở màu sáng rất dễ quá tay; nướng thử một lớp mỏng, so bảng màu dưới ánh sáng trung tính rồi mới thêm.
- Ấm ở cổ, trung tính ở thân, xanh xám nhẹ ở rìa. 1M2 khác 1M1 chủ yếu ở lượng màu ấm vùng cổ và thân; 0M2 khác 1M1 ở độ sáng, nên không “cứu” được bằng stain mà phải chọn lại phôi.
- Hiệu ứng vẫn cần có. Răng tẩy trắng thật vẫn có halo rìa cắn, vân men và điểm trắng đục. Thiếu chi tiết, hàm răng sáng trông như nhựa. Xem ca mão e.max và veneer feldspathic màu OM1.
- Stain không thay được lớp đắp. Với ca yêu cầu chiều sâu, labo cắt lưng và đắp sứ; stain chỉ tinh chỉnh tông ở bước cuối.
Ảnh trên: Kỹ thuật viên Khai Nguyên tinh chỉnh tông màu bằng stain trên phục hình sứ: thay đổi nhỏ về tỉ lệ màu tạo ra khác biệt giữa 0M2, 1M1 và 1M2.
Ví dụ: ca BL2 với độ trong tự nhiên
Trong một ca veneer màu BL2, bác sĩ gửi kèm ảnh bảng màu BL2 đặt cạnh răng đã tẩy, ảnh khuôn mặt cười và mô tả “trắng nhưng phải trong ở rìa”. Labo chọn phôi ép độ trong trung bình ở tông sáng, đắp sứ trong ở phần ba rìa cắn, tạo halo mỏng và chỉ dùng stain để cân sắc độ giữa các răng. Ảnh phản hồi sau gắn cho thấy độ sáng đúng BL2 mà rìa cắn vẫn có độ trong, không có cảm giác “một khối trắng”.
Cách gửi thông tin màu tẩy trắng cho labo
- Chụp ảnh so màu ngay sau khi kết thúc tẩy trắng ít nhất hai tuần, vì màu răng còn thay đổi trong thời gian này. Bảng màu đặt cùng mặt phẳng với răng, hơi ướt, dưới ánh sáng ban ngày hoặc đèn 5500K, không dùng đèn ghế.
- Chụp hai bảng liền kề (ví dụ 0M2 và 1M1, hoặc BL2 và BL3) để labo thấy bệnh nhân nằm giữa hay lệch về phía nào.
- Ghi rõ răng nào là chuẩn: răng nanh thường sẫm hơn răng cửa; nếu phục hình răng cửa, so với răng cửa bên đối diện.
- Nói rõ độ trong mong muốn bằng lời (“trong rõ ở rìa”, “gần như không trong”) hoặc bằng ảnh ca tham khảo.
- Nếu bệnh nhân còn tẩy tiếp, chọn màu đích thấp hơn một bậc để tránh phục hình sẫm hơn răng thật sau vài tháng.
Câu hỏi thường gặp
Có nên yêu cầu labo làm 0M1 cho mọi ca tẩy trắng không?
Không. 0M1 rất sáng và dễ trông giả nếu răng còn lại không cùng độ sáng. Chọn màu theo răng thật sau tẩy, thường là 1M1 hoặc BL2, và chỉ lên 0M1, 0M2 khi phục hình toàn bộ nhóm răng cười.
Phục hình sáng có cần đắp sứ không hay chỉ nhuộm là đủ?
Mão răng sau có thể nhuộm nguyên khối. Răng cửa và veneer nên có lớp đắp hoặc ít nhất cắt lưng rìa cắn, vì tông sáng lộ rõ sự thiếu chiều sâu.
Ảnh chụp bằng điện thoại có đủ không?
Đủ nếu có bảng màu trong khung hình, tắt đèn ghế và không dùng bộ lọc; bảng màu là “mốc” giúp labo hiệu chỉnh sai lệch của máy ảnh.
Xem thêm so sánh các dòng sứ ép hoặc gửi ca qua hotline 0902 945 585.
